Lichtvervuiling: gaat het licht ooit nog uit?

Foto voor blogpost over lichtvervuiling Wassinkbusinessconsultancy

In de hedendaagse wereld lijkt het licht nooit uit te gaan. Hoe vaak loop je niet in het donker op straat en zie je lichten branden? In kantoorgebouwen, in op dat moment onbemande panden. Maar ook in restaurants die gesloten zijn en in winkels die niet meer open zijn. Licht brandt gemakkelijk en we gaan er ook gemakkelijk mee om, maar tegelijkertijd is de impact op mens en natuur schrikbarend. In deze blog neem ik je mee in de gevolgen van lichtvervuiling en geef ik een aantal tips over hoe je hiermee kunt omgaan.

Wat is lichtvervuiling?

Lichtvervuiling, ontstaat wanneer kunstmatig licht de natuurlijke duisternis verstoort. Deze vorm van vervuiling treedt op wanneer overmatige of verkeerd gerichte buitenverlichting overtollig licht in de atmosfeer verspreidt. Hierdoor worden de lucht en omgeving onnodig verlicht. Kort gezegd is lichtvervuiling dus eigenlijk het overmatig verlichten van de omgeving in de nacht[1].

Lichtvervuiling heeft diverse gevolgen, waaronder verstoring van natuurlijke ecosystemen, verstoring van slaapgedrag en negatieve invloeden op de gezondheid van mens en dier. Het streven naar het verminderen van lichtvervuiling is gericht op het herstellen van het donker in de nacht en het bevorderen van een duurzaam en gezond gebruik van buitenverlichting.

De Impact op Mens en Dier

Zoals gezegd heeft lichtvervuiling veel invloed op de gezondheid van mensen en dieren. Ik som er een aantal voor je op.

1. Verstoorde slaappatronen

Overmatige blootstelling aan kunstlicht ‘s nachts kan leiden tot verstoorde slaappatronen en zelfs slaapstoornissen. Ons circadiaanse ritme, het natuurlijke slaap-waakritme, wordt beïnvloed door de constante blootstelling aan licht, wat kan leiden tot gezondheidsproblemen.

2. Ontwrichting van natuurlijke ecosystemen

Voor veel dieren is lichtvervuiling een ernstig probleem. Het verstoort migratiepatronen, beïnvloedt voortplantingsgedrag en kan zelfs leiden tot desoriëntatie en sterfte.

3. Vermindering van diersoorten

Zoals het artikel[2] noemt, worden bijvoorbeeld nachtvlinders en andere nachtelijke insecten vaak aangetrokken door kunstlicht, wat invloed heeft op hun natuurlijke gedrag. Lantaarnpalen hebben bijvoorbeeld de neiging nachtvlinders aan te trekken, wat op zijn beurt kan leiden tot verminderde aantallen rupsen. Dit heeft een domino-effect, waarbij vogels in het daaropvolgende voorjaar mogelijk minder prooidieren hebben om hun jongen mee te voeden. Er zijn talloze voorbeelden van hoe overmatig licht invloed kan hebben op dierpopulaties.

Hoe kunnen we de schadelijke effecten van lichtvervuiling verminderen?

Er zijn een aantal acties die we als mens kunnen nemen om de schadelijke effecten van lichtvervuiling te verminderen. En het fijne is, deze zijn allemaal niet eens zo ingewikkeld.

1. Schakel onnodig licht uit

Een van de meest effectieve manieren om lichtvervuiling te verminderen, is door bewust om te gaan met onze verlichting. Het uitschakelen van onnodig licht, zoals sier- en reclameverlichting, draagt niet alleen bij aan een duurzamer energiegebruik, maar heeft ook bredere positieve gevolgen voor het milieu.

2. Loop eens door het dorp of de stad

Loop door je dorp of stad en bekijk op welke plekken onnodig licht brandt. Maak foto’s van specifieke locaties met overmatige verlichting. Met deze foto’s kun je bewustwording creeren en je kunt deze foto’s gebruiken door een gesprek aan te gaan met bijvoorbeeld de gemeente. Ga het gesprek aan met de gemeente en moedig hen aan om actie te ondernemen door lichtvervuiling te verminderen.

3. Dim het licht

Overweeg om buitenverlichting te dimmen in plaats van deze op volle kracht te laten schijnen. Wat hierbij kan helpen is om bijvoorbeeld dimbare verlichtingssystemen en/of slimme verlichtingssystemen te installeren. Deze systemen kunnen worden geprogrammeerd om automatisch de helderheid aan te passen op basis van omgevingsfactoren, zoals daglichtniveaus en beweging. Zo hoef je er zelf niet altijd meer actief op te letten, maar draag je automatisch toch mee.

4. Earth hour: doe mee!

Een ander mooi initiatief is deelnemen aan Earth Hour op 23 maart 2024. Bij dit initiatief schakel je tussen 20.30 en 21.30 uur je lichten uit. Een mooi moment om bij stil te staan en helemaal als we dit met zoveel mogelijk mensen kunnen doen.

Hoe kun je als bedrijf bijdragen?

Als bedrijf kun je eveneens actief bijdragen aan het verminderen van lichtvervuiling door een duurzaam verlichtingsbeleid door te voeren. Ik kan je hierbij ondersteunen! Samen gaan we het gesprek aan, waarbij we als eerste kijken wat er al goed gaat binnen jouw bedrijf op het gebied van verlichting. Door een gezamenlijke evaluatie kunnen we onderzoeken waar verbeteringen mogelijk zijn en welke stappen er te maken zijn om de lichtimpact op het milieu te verminderen binnen jouw bedrijf.

Voor verdere verdieping en inzicht in dit onderwerp, raad ik het artikel van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) aan: Tijdschrift Milieu – Lichtvervuiling te lezen.

Heb je vragen of opmerkingen over deze blog? Voel je vrij om contact op te nemen via de contactpagina of stuur een mailtje naar gelske@wassinkbusinessconsultancy.com .


[1] Bron: https://www.vanafhier.nl/natuur/lichtvervuiling-wat-het-en-wat-kunnen-we-er-aan-doen
[2] Bron: https://www.rivm.nl/sites/default/files/2018-11/ThemaLicht.pdf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deel dit bericht:

Gerelateerde berichten