De Wet Werkgebonden Personenmobiliteit (WPM) is een nieuwe regelgeving die vanaf 1 juli 2024 in werking treedt. Deze wet verplicht organisaties met 100 of meer werknemers om te rapporteren over het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer van hun medewerkers. Als duurzaamheidsadviseur in de zorgsector ben ik nauw betrokken bij de implementatie van deze wetgeving. Mijn rol is om organisaties te begeleiden in het verzamelen van de benodigde gegevens en het opstellen van rapportages die voldoen aan de eisen van de WPM en dat is de reden dat ik je in deze blog graag meeneem over dit onderwerp.
Milieuplatform zorgsector
Allereerst vind ik het belangrijk om stil te staan bij ‘milieuplatform zorgsector’, een belangrijke bron van informatie en ondersteuning bij de WPM is het Milieuplatform Zorgsector (MPZ).
Het MPZ biedt uitgebreide richtlijnen en tools die zorgorganisaties helpen om hun milieuprestaties te verbeteren, inclusief de aspecten van werkgebonden personenmobiliteit. Op de website van MPZ, bijvoorbeeld hier: https://milieuplatformzorg.nl/bibliotheek/communicatie/, vind je nuttige documenten en communicatiemiddelen die je kunnen ondersteunen bij het implementeren van de WPM. Absoluut dus een bron die ik zou aanraden om te raadplegen wanneer je graag meer over dit onderwerp zou willen wetten.
De kern van WPM: rapportage
De rapportage, oftewel: de kern van de WPM. Dit is de verplichting om te rapporteren over het werkgebonden verkeer van werknemers. Deze rapportages bieden inzicht in de CO2-uitstoot die voortkomt uit zakelijk verkeer en woon-werkverkeer. Het doel van deze rapportage is om organisaties te stimuleren duurzamere mobiliteitsoplossingen te zoeken en hun impact op het milieu te verminderen. Een goede rapportage bevat dan ook gedetailleerde informatie over de reisafstanden, vervoersmiddelen en de frequentie van reizen.
Bij het rapporteren van werkgebonden personenmobiliteit kun je bijvoorbeeld denken aan het verzamelen van verschillende soorten gegevens:
- Zakelijk verkeer: dit omvat alle reizen die werknemers maken voor zakelijke doeleinden. Denk bijvoorbeeld aan klantbezoeken, conferenties en andere externe zakelijke activiteiten.
- Woon-werkverkeer: dit gaat om het dagelijkse reizen van werknemers van hun woonplaats naar hun werkplek en vice versa.
Het is belangrijk dat deze rapportages nauwkeurig zijn en een compleet beeld geven van de mobiliteitspatronen binnen de organisatie. Dit betekent dat je niet alleen de totale afstanden moet rapporteren, maar ook welke vervoersmiddelen gebruikt worden (bijvoorbeeld auto, fiets, openbaar vervoer) en hoe vaak deze reizen plaatsvinden.
Door deze informatie te verzamelen en te analyseren, kunnen organisaties beter begrijpen waar de grootste milieubelasting ligt en gerichte maatregelen nemen om deze te verminderen. Dit kan bijvoorbeeld door het stimuleren van thuiswerken, het gebruik van duurzame vervoersmiddelen te bevorderen, of door efficiëntere reisplannen te maken.
De gegevens moeten, in het kader van deze nieuwe wet, betrekking hebben op de periode vanaf 1 juli 2024 en moeten uiterlijk 30 juni 2025 worden ingediend.
Tips voor implementatie
Om de WPM effectief in je organisatie door te voeren, geef ik je enkele praktische tips:
- Informeer je medewerkers over de nieuwe wetgeving en het belang van deze gegevensverzameling.
- Maak gebruik van software om de reisgegevens eenvoudig te registreren en te analyseren.
- Maak een stappenplan voor het verzamelen en rapporteren van de benodigde gegevens.
- Moedig medewerkers aan om nauwkeurige gegevens bij te houden en deel de voordelen van duurzame mobiliteit.
Concreet zou dit een aantal van de volgende praktische tips kunnen inhouden:
1. Inventariseer huidige mobiliteitspatronen:
- Voer een nulmeting uit om de huidige mobiliteitspatronen in kaart te brengen. Verzamel data over hoe vaak en op welke manier werknemers zich verplaatsen voor werkgerelateerde doeleinden.
- Gebruik bijvoorbeeld vragenlijsten om gegevens te verzamelen over het woon-werkverkeer en zakelijk verkeer van medewerkers. Zorg ervoor dat deze vragenlijsten eenvoudig in te vullen zijn om de respons te verhogen.
2. Gebruik digitale tools:
- Er zijn verschillende softwareoplossingen beschikbaar die het verzamelen en analyseren van mobiliteitsgegevens vergemakkelijken. Denk aan tools zoals ‘Mobility Analytics Platforms’ die speciaal ontworpen zijn om mobiliteitsdata te verzamelen en te rapporteren.
- Door meer consulten en vergaderingen digitaal te laten plaatsvinden via e-health platforms, kun je het aantal reisbewegingen verminderen.
3. Stimuleer duurzaam vervoer:
- Bied medewerkers faciliteiten zoals veilige fietsenstallingen, douches, en lockers. Overweeg het aanbieden van (elektrische) dienstfietsen of fietsleaseprogramma’s.
- Verstrek OV-abonnementen aan medewerkers en informeer hen over de mogelijkheden van openbaar vervoer en OV-fiets voor hun woon-werkverkeer.
- Verduurzaam het eigen wagenpark door te investeren in elektrische voertuigen en het installeren van laadpunten op de locatie.
4. Thuiswerken en flexibele werktijden:
- Moedig thuiswerken aan waar mogelijk. Dit kan de noodzaak voor dagelijkse woon-werkverkeer verminderen en bijdragen aan lagere CO2-uitstoot.
- Door flexibele werktijden aan te bieden, kunnen medewerkers reizen buiten de spitsuren, wat niet alleen reistijd en stress vermindert, maar ook de druk op het openbaar vervoer en wegen vermindert.
Uiteraard ben ik mij ervan bewust dat dit in de zorg wellicht wat moeizaam zou kunnen gaan, omdat je in veel zorgfuncties vastzit aan 24-uurs diensten. Toch ben ik van mening dat er zeker ook functies zijn waar bovenstaande tips wellicht wel kunnen worden toegepast.
Conclusie
De Wet Werkgebonden Personenmobiliteit biedt wat mij betreft een mooie kans om de duurzaamheid binnen organisaties te verbeteren door een beter inzicht te krijgen in de werkgebonden mobiliteit en de CO2-uitstoot. Als duurzaamheidsadviseur kan ik je helpen om deze uitdaging aan te gaan. Samen kunnen we werken aan het verzamelen van de juiste gegevens, het opstellen van effectieve rapportages en het implementeren van duurzame mobiliteitsoplossingen binnen jouw organisatie.
Heb je hulp nodig bij het voorbereiden op de WPM of bij andere duurzaamheidsvraagstukken in de zorg? Neem gerust contact op!
