Als duurzaamheidsadviseur kom ik bij allerlei organisaties over de vloer. Denk bijvoorbeeld aan zorginstellingen en mkb-bedrijven, maar ook aan gemeenten en maatschappelijke organisaties. En telkens weer zie ik hetzelfde spanningsveld terugkomen: de wil om te verduurzamen is er wel, maar het daadwerkelijk doen blijft vaak achter.
En laat ik gelijk iets verduidelijken: dit is niet omdat mensen niet willen. Het komt doordat het vaak lastig is om iedereen binnen de organisatie mee te krijgen. En dat is precies waar veel duurzame ambities sneuvelen: niet in de plannen, maar in de praktijk.
De opdracht ligt er, maar…
Regelmatig begint een traject met een duidelijk verzoek vanuit het directieteam: “We willen een duurzaamheidsbeleid opstellen.” Mooi, denk ik dan. Want een goed beleid is de basis voor structurele verandering.
Maar wat ik daarna vaak zie, is dat de aandacht verslapt zodra het document er ligt. De beleidsstukken worden besproken, doorgestuurd… En verdwijnen vervolgens in een map. Er is niemand die echt eigenaarschap voelt. En dat is jammer, want duurzaamheid vraagt om actie, niet alleen om papier.
Ik heb meegemaakt dat medewerkers enthousiast wilden meedenken, maar teruggefloten werden door hun leidinggevende omdat er “geen tijd voor vrijgemaakt was”. Of dat een manager zei: “Het is toch alleen voor het certificaat? Laten we gewoon opschrijven wat nodig is.” Voor mij voelt het daardoor soms alsof je aan een dood paard trekt.
De kracht van de mensen die wel willen
Toch is dat ook precies wat me drijft: die paar mensen die wél willen. Die vragen stellen, meedenken en kleine stappen zetten. Want die kleine stappen maken uiteindelijk het grote verschil, dat heb ik al vaker gezegd. Een mooi voorbeeld hiervan is een traject dat ik begeleidde voor een zorgorganisatie. Daar waren we bezig met het onderdeel gevaarlijke stoffen binnen de Milieuthermometer Zorg. Ik maakte een overzicht van de aanwezige stoffen en keek naar de opslag. We bestelden lekbakken, maar toen die eindelijk geleverd werden, bleek dat ze niet overal pasten. In sommige kasten stonden de flessen zó strak, dat er geen lekbak meer bij kon.
In plaats van te mopperen, gingen we samen zoeken naar een oplossing die zowel praktisch als veilig was. Dat is precies wat verduurzamen is: niet stoppen bij een obstakel, maar samen verder denken.
Hoe weet je wat haalbaar is?
Veel bedrijven willen dus wel verduurzamen, maar weten niet waar ze moeten beginnen. Mijn advies: maak het concreet en haalbaar. Start met een nulmeting: waar sta je nu? Kijk vervolgens wat er al goed gaat en waar kansen liggen.
Soms helpt het om te beginnen met zogenoemd “laaghangend fruit”: kleine, zichtbare stappen die snel resultaat opleveren. Denk aan betere afvalscheiding, duurzame inkoop of energiezuinige verlichting.
Dat zijn geen grote investeringen, maar ze hebben wel impact én geven medewerkers het gevoel dat ze verschil kunnen maken. Het mooie is: zodra organisaties zien wat verduurzaming oplevert, ontstaat vanzelf meer enthousiasme.
En dat gaat verder dan alleen milieuwinst:
- Kostenbesparing: minder verspilling, slimmer inkopen, efficiënter werken.
- Betrokken medewerkers: mensen voelen zich trots als ze bijdragen aan iets groters.
- Sterker imago: klanten en partners waarderen bedrijven die duurzaam en bewust handelen.
- Voorbereid op de toekomst: steeds meer wet- en regelgeving vraagt om duurzaam werken.
Uiteindelijk merken bedrijven dat duurzaamheid geen kostenpost is, maar een investering die zich op meerdere fronten terugbetaalt.
Veranderen vraagt tijd en lef
Verduurzamen vraagt geduld, overtuiging en soms ook een beetje lef om door te zetten als het tegenzit. Want er komt altijd weerstand, er zijn altijd twijfels. Maar zolang er mensen zijn die het belang inzien en bereid zijn kleine stappen te zetten, blijft de beweging bestaan. En dat is waar ik het voor doe. Want elke stap, hoe klein ook, brengt ons dichter bij een toekomst waarin duurzaamheid niet iets is wat “moet”, maar wat vanzelfsprekend is.
Wil jij weten waar jouw organisatie staat en wat er haalbaar is? Ik help je graag met een nulmeting, een duurzaamheidsstrategie of gewoon een goed gesprek over waar je kunt beginnen. Neem gerust contact op!
