In oktober mogen we weer naar de stembus. Allemaal wat sneller dan verwacht, maar dat is niet anders. Verkiezingen betekenen keuzes. Keuzes die de koers van ons land voor jaren bepalen. En hoewel verkiezingen vaak draaien om koopkracht, zorg en veiligheid, hoop ik dat dit keer duurzaamheid niet wordt weggestopt in een bijzin van een verkiezingsprogramma. Want laten we eerlijk zijn: zonder een leefbare planeet hebben we over al die andere thema’s weinig meer te zeggen.
Toch merk ik dat duurzaamheid in de politiek vaak een moeilijk onderwerp is. Het wordt al snel geframed als “duur” of als “lastig”. En ja, verduurzaming kost geld. Het vraagt verandering. Het betekent dat we niet alles bij het oude kunnen laten. Maar de vraag is niet óf we die prijs betalen, de vraag is wanneer en hoe hoog die prijs wordt.
De rol van politiek
Wat ik vaak zie, zowel in organisaties als in de politiek, is dat duurzaamheid wordt gezien als een ‘moetje’. Iets waar je niet onderuit kunt, maar wat je vooral zo goedkoop mogelijk wilt regelen. Geen visie, geen lef, maar pappen en nathouden.
In de zorg, waar ik als duurzaamheidsadviseur veel werk, zie ik precies hetzelfde terug: medewerkers die écht willen veranderen, maar een bestuur dat zegt: “het mag niets kosten”. Terwijl verduurzamen altijd begint met een investering. En precies zo is het in de politiek: elke maatregel vraagt lef en een eerste stap, maar levert op termijn altijd méér op dan het kost.
De vraag is dus: hebben we politici die durven te kijken naar de lange termijn? Die niet kiezen voor de korte klap in de peilingen, maar voor een toekomst waarin onze kinderen nog veilig kunnen opgroeien?
Duurzaamheid is geen luxe
Het pijnlijke is: duurzaamheid wordt in verkiezingsdebatten vaak gepresenteerd als een luxe. “Eerst de koopkracht, dan de planeet.” Maar de realiteit is dat het één niet losstaat van het ander.
De huidige energieprijzen, de toenemende droogtes en hittegolven, de kosten van gezondheidsproblemen door luchtvervuiling: dit ís de rekening van niet-duurzaam beleid. Duurzaamheid gaat niet over bomen knuffelen of zonnepanelen tellen, het gaat over betaalbare energie, gezonde mensen, een leefbare economie.
Wat verwacht ik van de politiek?
Ik verwacht geen perfecte plannen. Ik verwacht ook niet dat alles morgen geregeld is. Maar wat ik wél verwacht, is eerlijkheid en visie. Politici die durven uit te spreken dat verduurzaming geld kost, maar dat niets doen nog véél duurder wordt. Leiders die kiezen voor maatregelen die soms oncomfortabel zijn, maar noodzakelijk voor een toekomstbestendig Nederland.
Partijen die duurzaamheid niet wegzetten als “lastig” of “ideologisch”, maar erkennen dat het simpelweg de basis is voor al het andere beleid.
Tot slot
Als duurzaamheidsadviseur zie ik dagelijks hoe lastig het is om beweging te creëren zonder duidelijke kaders vanuit de overheid. Juist daarom hoop ik dat de verkiezingen in oktober wél een duidelijk signaal geven: dat we bereid zijn te investeren in een toekomst die leefbaar blijft.
Als ik iets heb geleerd in mijn werk, dan is het dit: kleine stappen kunnen enorme bewegingen op gang brengen. Dat geldt in organisaties, maar ook in de politiek. En wat hoop ik dat we deze beweging in oktober kunnen laten zien met elkaar.
